BiH Pravo 2014.-2020.

Bosanskohercegovački pravni portal

Krivično pravna pitanja
User avatar
By pravnik
#258
Sudska opomena

Član 61. KZ FBiH - Sudska opomena
(1) Sudska opomena može se izreći za krivična djela s propisanom kaznom zatvora do jedne godine ili novčanom kaznom koja su počinjena pod takvim olakšavajućim okolnostima koje ih čine naročito lahkim i kad se, s obzirom na sve okolnosti koje se tiču učinitelja, posebno njegova odnosa prema oštećeniku i naknadi štete prouzrokovane krivičnim djelom, steknu uslovi za postignuće svrhe krivičnopravnih sankcija bez kažnjavanja.
(2) Sudska opomena može se izreći i za određeno kriv. djelo s propisanom kaznom zatvora do 3 godine, pod uslovima propisanim zakonom i kad se steknu ostali uslovi iz st. 1. ovog člana.
(3) Sudska opomena može se izreći i za krivična djela počinjena u stjecaju, ako se za svako od tih djela steknu uslovi iz st. 1. ili 2. ovog člana.
(4) Pri odlučivanju hoće li izreći sudsku opomenu sud će, vodeći računa o svrsi sudske opomene, posebno uzeti u obzir ličnost učinitelja, njegov raniji život, njegovo ponašanje poslije učinjenog krivičnog djela, stepen krivice i druge okolnosti pod kojima je krivično djelo učinjeno.
(5) Sudska se opomena ne može izreći vojnim osobama za krivična djela protiv oružanih snaga Federacije.

Sudska opomena je posebna sankcija čija je svrha da se prema krivično odgovornom izvršiocu ne primjeni kazna za djelo manjeg značaja kada to nije nužno radi krivično-pravne zaštite i kada se može očekivati da će samo upozorenje uticati na izvršioca da ne čini kriv. djela.
U članu 60. KZ FBiH je propisana svrha sudske opomene i to je - da se krivično odgovornom učinitelju uputi upozorenje kad se radi ostvarenja svrhe krivičnopravnih sankcija ne mora primijeniti kažnjavanje i kad ono nije nužno radi krivičnopravne zaštite.
U ovom članu (član 61 KZ FBiH) su propisani uslovi za izricanje sudske opomene, gdje je za izricanje sudske opomene potrebno istovremeno ispunjenje 2 grupe uslova.
1. Prva grupa uslova tiče se,
- najprije, apstraktne težine učinjenog krivičnog djela izražene kroz zakonom propisanu kaznu za određeno krivično djelo, pa je propisano da se sudska opomena može izreći za krivična djela s propisanom kaznom zatvora do 1 godine ili novčanom kaznom (ovaj uslov, s obzirom na odredbu stava 2. ovog člana nema apsolutni karakter)
- potom, konkretne težine učinjenog djela izražene kroz okolnosti njegova počinjenja, stepen krivice učinitelja i težinu prouzrokovane posljedice jer se predviđa da se uz gore nevedeni uslov sudska opomena može izreći samo ako su ona počinjena pod takvim olakšavajućim okolnostima koje ih čine naročito lakim.
2. Druga grupa uslova tiče se ličnosti učinitelja i procjene da se svrha krivičnopravnih sankcija može ostvariti bez njegovog kažnjavanja, gdje zakon izričito određuje da će se uzeti u obzir odnos učinitelja prema oštećeniku i naknadi štete prouzrokovane krivičnim djelom. Radi se, dakle, o okolnostima putem kojih se manifestuje stav učinitelja prema učinjenom krivičnom djelu i oštećeniku, a na osnovu kojeg se može donijeti i zaključak o tome da li je za ostvarenje svrhe krivičnopravnih sankcija nužno kažnjavanja učinitelja. Međutim, obavezivanje suda da pri toj ocjeni uzme u obzir odnos učinitelja prema oštećeniku (na primjer, izvinjenje oštećenom, pomirenje s oštećenim, otklanjanje posljedica djela) i naknadi štete izražava i stav zakonodavca da se i pri izricanju sudske opomene mora voditi računa o potrebi zaštite interesa oštećenog.

Kako uslov koji se odnosi na zakonom propisanu kaznu za učinjeno krivično djelo nema apsolutni karakter(1 godina zatvora ili novčana kazna), Zakon predviđa da se sudska opomena može izreći i za određeno krivično djelo s propisanom kaznom zatvora do 3 godine, ali samo pod uslovima propisanim zakonom. Odredba, dakle, sama za sebe, ne predstavlja osnov za izricanje sudske opomene za krivično djelo s propisanom kaznom zatvora do tri godine nego u stvari predstavlja osnov za zakonsko propisivanje mogućnosti izricanja sudske opomene za pojedina kriv. djela s propisanom kaznom zatvora do 3 godine i to samo pod određ. uslovima. Međutim, i u tom slučaju, uz posebne uslove postavljene zakonom za izricanje sudske opomene za određeno krivično djelo s propisanom kaznom zatvora do 3 godine, učinitelju takvog krivičnog djela moći će se izreći sudska opomena samo kad se steknu i ostali uslovi iz stava 1. ovog člana.

Stavom 3. ovog člana propisana je mogućnost izricanja sudske opomene i za krivična djela učinjena u stjecaju, ali samo ako su se za svako od krivičnih djela učinjenih u stjecaju stekli uslovi za izricanje sudske opomene. Ne može se, međutim, izreći sudska opomena za jedno djelo kad se za drugo djelo učinjeno u sticaju izriče kazna.

Stavom 4. određeno je da je sud pri odlučivanju hoće li izreći sudsku opomenu dužan
- voditi računa o svrsi sudske opomene i
- posebno uzeti u obzir
1. ličnost učinitelja,
2. njegov raniji život,
3. njegovo ponašanje poslije učinjenog krivičnog djela,
4. stepen krivice i
5. druge okolnosti pod kojima je djelo učinjeno.

Odluku o izricanju sudske opomene sud će moći donijeti samo ako ocjenom okolnosti svih navedenih u ovoj zakonskoj odredbi kao i svih drugih okolnosti koje se pokažu relevantnim u konkretnom slučaju zaključi da se svrha krivičnopravnih sankcija može ostvariti bez njegovog kažnjavanja samim upozorenjem i da izvršenje kazne nije nužno radi krivičnopravne zaštite.

Stavom 5. isključena je mogućnost izricanja sudske opomene vojnim osobama za krivična djela protiv oružanih snaga FBiH.

Felix Guţu protiv Moldavije i Pasquini protiv Sa[…]

Pasquini vs. San Marino

Pasquini v. San Marino (no. 2) (br. 23349/17), 2[…]

Napotnik protiv Rumunije

Napotnik protiv Rumunije Nema povrede člana 1[…]

Špoljar i Dječji vrtić Pčelice protiv Hrv[…]

BiH Pravo - mi znamo odgovor na Vaša pravna pitanja